Trong những năm gần đây, các vấn đề liên quan đến sức khỏe tinh thần của học sinh đang trở thành mối quan tâm lớn của toàn xã hội. Áp lực học tập, mâu thuẫn với bạn bè, bạo lực học đường, xung đột trong gia đình, ảnh hưởng từ mạng xã hội hay những thay đổi về tâm sinh lý ở từng lứa tuổi khiến không ít học sinh gặp phải các biểu hiện như căng thẳng, lo âu, mất động lực học tập, thậm chí rơi vào khủng hoảng tâm lý.
Trong môi trường giáo dục, giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn, cán bộ quản lý và nhân viên y tế trường học thường là những người tiếp xúc với học sinh nhiều nhất. Đây cũng là những người có khả năng phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường để kịp thời hỗ trợ hoặc kết nối với chuyên gia khi cần thiết. Tuy nhiên, trên thực tế, không phải ai cũng được trang bị đầy đủ kiến thức và kỹ năng tư vấn tâm lý học đường, dẫn đến việc xử lý tình huống còn lúng túng hoặc chưa đạt hiệu quả như mong muốn.
Nhận thấy tầm quan trọng của công tác hỗ trợ người học, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Thông tư 18/2025/TT-BGDĐT hướng dẫn về công tác tư vấn học đường và công tác xã hội trong trường học. Đây là văn bản pháp lý mới, tạo hành lang để các cơ sở giáo dục xây dựng hệ thống tư vấn học đường bài bản, đồng thời nâng cao năng lực của đội ngũ trực tiếp làm việc với học sinh.
Điều đáng chú ý là Thông tư không chỉ nhấn mạnh việc tổ chức hoạt động tư vấn học đường, mà còn yêu cầu sự phối hợp của nhiều lực lượng trong nhà trường nhằm phát hiện, hỗ trợ và đồng hành cùng học sinh trong quá trình học tập, rèn luyện và phát triển toàn diện. Điều này cho thấy công tác tư vấn tâm lý không còn là nhiệm vụ của riêng chuyên gia tâm lý mà đã trở thành một phần quan trọng trong hoạt động giáo dục của mỗi cơ sở đào tạo.
Chính vì vậy, việc bồi dưỡng kỹ năng tư vấn tâm lý học đường cho giáo viên, cán bộ quản lý, nhân viên y tế trường học và các cá nhân được giao nhiệm vụ liên quan ngày càng trở nên cần thiết. Không chỉ giúp mỗi cá nhân nâng cao năng lực chuyên môn, đây còn là giải pháp để các cơ sở giáo dục đáp ứng tốt hơn yêu cầu của các quy định hiện hành, đồng thời xây dựng môi trường học tập an toàn, thân thiện và lấy người học làm trung tâm.
Trong bài viết này, hãy cùng tìm hiểu những điểm nổi bật của Thông tư 18/2025/TT-BGDĐT, đồng thời phân tích vì sao việc bồi dưỡng kỹ năng tư vấn tâm lý học đường đang trở thành nhu cầu thiết thực đối với đội ngũ giáo viên và cán bộ trường học trong giai đoạn hiện nay.
Thông tư 18/2025/TT-BGDĐT quy định gì về công tác tư vấn học đường?
Ngày 16/9/2025, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Thông tư 18/2025/TT-BGDĐT hướng dẫn về công tác tư vấn học đường và công tác xã hội trong trường học, có hiệu lực từ ngày 31/10/2025. Đây là văn bản thay thế Thông tư 31/2017/TT-BGDĐT, đánh dấu bước chuyển quan trọng trong việc hoàn thiện cơ chế hỗ trợ người học tại các cơ sở giáo dục.
Khác với quy định trước đây chủ yếu tập trung vào tư vấn tâm lý cho học sinh phổ thông, Thông tư 18/2025 mở rộng phạm vi áp dụng và nội dung thực hiện. Văn bản không chỉ đề cập đến hỗ trợ tâm lý mà còn hướng đến việc xây dựng một hệ thống tư vấn học đường toàn diện, góp phần bảo đảm sự phát triển về học tập, tâm lý, kỹ năng sống và định hướng nghề nghiệp cho người học.
Mở rộng phạm vi công tác tư vấn học đường
Theo Thông tư 18/2025/TT-BGDĐT, công tác tư vấn học đường không chỉ dừng lại ở việc hỗ trợ học sinh khi gặp vấn đề về tâm lý mà còn bao gồm nhiều nội dung như:
- Tư vấn về học tập và phương pháp học.
- Tư vấn tâm lý, sức khỏe tinh thần.
- Giáo dục kỹ năng sống và kỹ năng ứng xử.
- Tư vấn giới tính, sức khỏe sinh sản phù hợp với từng độ tuổi.
- Tư vấn hướng nghiệp, lựa chọn ngành nghề và việc làm.
- Hỗ trợ giải quyết các khó khăn trong quan hệ gia đình, bạn bè và môi trường học tập.
- Kết nối với các dịch vụ hỗ trợ xã hội khi người học có nhu cầu.
Có thể thấy, tư vấn tâm lý học đường chỉ là một trong những nội dung của công tác tư vấn học đường. Điều này cũng đồng nghĩa với việc người thực hiện nhiệm vụ cần có kiến thức liên ngành, không chỉ hiểu về tâm lý mà còn biết cách hỗ trợ, định hướng và phối hợp với các lực lượng liên quan để giúp học sinh vượt qua khó khăn.
Nhà trường phải chủ động tổ chức hoạt động tư vấn
Một trong những điểm mới đáng chú ý của Thông tư 18/2025 là yêu cầu các cơ sở giáo dục chủ động xây dựng và tổ chức hoạt động tư vấn học đường, thay vì chỉ xử lý khi xảy ra vụ việc.
Theo đó, nhà trường cần triển khai nhiều hoạt động như:
- Tiếp nhận thông tin từ học sinh, phụ huynh và giáo viên.
- Phát hiện sớm những trường hợp có dấu hiệu cần được hỗ trợ.
- Tổ chức tư vấn cá nhân hoặc tư vấn theo nhóm.
- Theo dõi quá trình hỗ trợ đối với từng trường hợp.
- Phối hợp với gia đình và các cơ quan, tổ chức liên quan khi cần thiết.
- Giữ bí mật thông tin của người học theo quy định.
Điều này cho thấy công tác tư vấn học đường không còn mang tính chất tình huống mà đã trở thành một hoạt động thường xuyên trong nhà trường, đòi hỏi phải có quy trình, sự phối hợp và đội ngũ đủ năng lực để triển khai hiệu quả.
Không chỉ chuyên gia tâm lý mới tham gia công tác tư vấn
Nhiều người cho rằng công tác tư vấn học đường là nhiệm vụ của chuyên viên tâm lý. Tuy nhiên, tinh thần của Thông tư 18/2025 cho thấy đây là trách nhiệm chung của nhà trường, được thực hiện thông qua sự phối hợp giữa nhiều lực lượng.
Tùy theo điều kiện của từng cơ sở giáo dục, hoạt động tư vấn có thể có sự tham gia của:
- Ban giám hiệu.
- Giáo viên chủ nhiệm.
- Giáo viên bộ môn.
- Nhân viên y tế trường học.
- Người làm công tác xã hội trong trường học.
- Bộ phận phụ trách công tác học sinh, sinh viên.
- Chuyên gia hoặc đơn vị hỗ trợ bên ngoài khi cần.
Điều này phản ánh đúng thực tế trong môi trường giáo dục. Giáo viên chủ nhiệm là người gần gũi với học sinh nhất; nhân viên y tế trường học thường tiếp nhận những trường hợp có biểu hiện bất thường về sức khỏe hoặc tinh thần; trong khi cán bộ quản lý đóng vai trò điều phối và xây dựng quy trình hỗ trợ. Mỗi vị trí đều có vai trò nhất định trong việc phát hiện, tư vấn ban đầu và kết nối nguồn lực hỗ trợ phù hợp.
Công tác tư vấn học đường đòi hỏi nhiều kỹ năng chuyên môn
Để thực hiện tốt những yêu cầu của Thông tư 18/2025/TT-BGDĐT, đội ngũ tham gia công tác tư vấn không chỉ cần tinh thần trách nhiệm mà còn cần được trang bị các kỹ năng cần thiết.
Chẳng hạn, người làm công tác tư vấn cần biết cách:
- Nhận diện dấu hiệu học sinh gặp khó khăn về tâm lý.
- Lắng nghe và giao tiếp phù hợp với từng đối tượng.
- Tạo môi trường an toàn để học sinh chia sẻ.
- Xử lý các tình huống phát sinh trong phạm vi chuyên môn.
- Phối hợp với phụ huynh và các bộ phận liên quan.
- Chuyển tuyến đến chuyên gia khi vượt quá khả năng hỗ trợ.
Đây đều là những kỹ năng không phải giáo viên hay nhân viên y tế nào cũng được đào tạo bài bản trong quá trình học chuyên môn. Vì vậy, các chương trình bồi dưỡng tư vấn tâm lý học đường ngày càng trở thành giải pháp thiết thực, giúp đội ngũ cán bộ trường học nâng cao năng lực, đáp ứng yêu cầu thực hiện công tác tư vấn theo quy định và hỗ trợ học sinh một cách hiệu quả hơn.
Giáo viên và cán bộ trường học có bắt buộc phải học tư vấn tâm lý học đường không?
Đây là một trong những câu hỏi được nhiều giáo viên, cán bộ quản lý và nhân viên y tế trường học quan tâm kể từ khi Thông tư 18/2025/TT-BGDĐT có hiệu lực.
Nhiều người cho rằng Thông tư mới đã quy định tất cả giáo viên phải có chứng chỉ tư vấn tâm lý học đường hoặc bắt buộc tham gia một khóa đào tạo chuyên biệt. Tuy nhiên, nếu nghiên cứu kỹ nội dung văn bản, có thể thấy đây là cách hiểu chưa đầy đủ.
Thông tư không quy định mọi giáo viên phải có chứng chỉ tư vấn tâm lý học đường
Hiện nay, Thông tư 18/2025/TT-BGDĐT không quy định tất cả giáo viên, cán bộ quản lý hay nhân viên y tế trường học bắt buộc phải có chứng chỉ tư vấn tâm lý học đường mới được làm việc trong cơ sở giáo dục.
Thay vào đó, Thông tư tập trung vào việc xây dựng và tổ chức hệ thống tư vấn học đường trong nhà trường, đồng thời quy định trách nhiệm của cơ sở giáo dục trong việc bố trí nhân sự, thành lập tổ hoặc bộ phận tư vấn học đường và công tác xã hội, cũng như tạo điều kiện để đội ngũ tham gia được đào tạo, bồi dưỡng và tập huấn nâng cao năng lực chuyên môn, nghiệp vụ.
Điều này cho thấy, mục tiêu của Bộ Giáo dục và Đào tạo không phải là tạo thêm một điều kiện về văn bằng, chứng chỉ, mà là nâng cao chất lượng nguồn nhân lực thực hiện công tác tư vấn học đường.
Nhà trường có trách nhiệm tạo điều kiện để đội ngũ được bồi dưỡng
Một điểm rất đáng chú ý trong Thông tư 18/2025/TT-BGDĐT là quy định về trách nhiệm của người đứng đầu cơ sở giáo dục.
Theo đó, nhà trường phải:
- Chỉ đạo xây dựng và tổ chức thực hiện công tác tư vấn học đường.
- Tạo điều kiện để cán bộ quản lý, giáo viên, giảng viên và nhân viên tham gia các hoạt động bồi dưỡng, tập huấn nhằm nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ về công tác tư vấn học đường và công tác xã hội trong trường học.
- Cung cấp tài liệu, chương trình bồi dưỡng phục vụ công tác tư vấn học đường.
- Phối hợp với các cơ quan, tổ chức, chuyên gia và cơ sở đào tạo để nâng cao năng lực cho đội ngũ làm công tác tư vấn.
Có thể thấy, pháp luật không đặt ra yêu cầu “bắt buộc phải có chứng chỉ”, nhưng lại khuyến khích và yêu cầu các cơ sở giáo dục chủ động tổ chức hoạt động bồi dưỡng chuyên môn để đáp ứng nhiệm vụ được giao.
Đây không còn là kỹ năng “nên có” mà là năng lực cần được chuẩn bị
Trong thực tế, giáo viên chủ nhiệm hay nhân viên y tế trường học là những người thường xuyên tiếp xúc với học sinh. Họ cũng là những người đầu tiên phát hiện các biểu hiện bất thường như:
- Học sinh có dấu hiệu căng thẳng kéo dài.
- Thường xuyên nghỉ học hoặc giảm sút kết quả học tập.
- Có biểu hiện thu mình, mất kết nối với bạn bè.
- Bị bạo lực học đường hoặc có nguy cơ bị xâm hại.
- Có hành vi tự làm tổn thương bản thân hoặc xuất hiện các dấu hiệu khủng hoảng tâm lý.
Nếu không được trang bị kiến thức và kỹ năng phù hợp, người làm công tác giáo dục rất dễ:
- Đánh giá sai mức độ của vấn đề.
- Giao tiếp chưa phù hợp với học sinh.
- Xử lý theo kinh nghiệm cá nhân thay vì quy trình chuyên môn.
- Bỏ lỡ “thời điểm vàng” để hỗ trợ hoặc chuyển tuyến đến chuyên gia.
Trong khi đó, tinh thần của Thông tư 18/2025 là phát hiện sớm – hỗ trợ kịp thời – phối hợp hiệu quả – bảo đảm quyền lợi của người học. Để thực hiện được yêu cầu này, việc bồi dưỡng kiến thức và kỹ năng là yếu tố gần như không thể thiếu.
Bồi dưỡng kỹ năng là cách đáp ứng tốt yêu cầu của Thông tư 18/2025/TT-BGDĐT
Từ góc độ thực tiễn, có thể khẳng định rằng khóa bồi dưỡng tư vấn tâm lý học đường không nhằm “đủ điều kiện làm việc”, mà hướng đến mục tiêu giúp giáo viên và cán bộ trường học:
- Hiểu đúng quy định của pháp luật về công tác tư vấn học đường.
- Nâng cao năng lực phát hiện và hỗ trợ học sinh gặp khó khăn.
- Thực hiện đúng quy trình phối hợp giữa nhà trường, gia đình và các lực lượng liên quan.
- Hạn chế những rủi ro trong quá trình xử lý các tình huống tâm lý học đường.
- Góp phần xây dựng môi trường giáo dục an toàn, thân thiện và lấy người học làm trung tâm.
Nói cách khác, Thông tư 18/2025/TT-BGDĐT không đặt ra yêu cầu bắt buộc mọi giáo viên phải có chứng chỉ tư vấn tâm lý học đường, nhưng lại tạo ra yêu cầu rất rõ ràng về nâng cao năng lực của đội ngũ thực hiện công tác tư vấn. Đây cũng chính là lý do ngày càng nhiều cơ sở giáo dục quan tâm đến các chương trình bồi dưỡng kỹ năng tư vấn tâm lý học đường dành cho giáo viên, cán bộ quản lý và nhân viên y tế trường học.
Những ai nên bồi dưỡng kỹ năng tư vấn tâm lý học đường?
Mặc dù Thông tư 18/2025/TT-BGDĐT không quy định mọi giáo viên đều phải có chứng chỉ hay khóa đào tạo về tư vấn tâm lý học đường, nhưng trên thực tế, công tác tư vấn học đường là nhiệm vụ đòi hỏi sự phối hợp của nhiều lực lượng trong nhà trường.
Từ việc phát hiện sớm dấu hiệu bất thường, lắng nghe, hỗ trợ ban đầu đến phối hợp với phụ huynh và kết nối chuyên gia, mỗi vị trí đều có vai trò riêng. Chính vì vậy, việc bồi dưỡng kỹ năng tư vấn tâm lý học đường không chỉ dành cho một cá nhân mà nên được triển khai đối với nhiều nhóm đối tượng trong cơ sở giáo dục.
Giáo viên chủ nhiệm – Người gần gũi với học sinh nhất
Trong môi trường học đường, giáo viên chủ nhiệm là người tiếp xúc với học sinh thường xuyên và toàn diện nhất. Không chỉ quản lý lớp học, giáo viên chủ nhiệm còn là cầu nối giữa nhà trường, học sinh và phụ huynh.
Thông qua quá trình giảng dạy và sinh hoạt lớp, giáo viên có thể nhận biết những thay đổi như:
- Học sinh giảm sút kết quả học tập.
- Thường xuyên nghỉ học hoặc đi học muộn.
- Có biểu hiện thu mình, ít giao tiếp.
- Mất tập trung trong giờ học.
- Xảy ra mâu thuẫn với bạn bè hoặc giáo viên.
- Có dấu hiệu căng thẳng, lo âu hoặc khủng hoảng tâm lý.
Nếu được trang bị kiến thức về tư vấn tâm lý học đường, giáo viên chủ nhiệm sẽ biết cách tiếp cận học sinh phù hợp, lắng nghe đúng phương pháp, hỗ trợ ban đầu và chuyển thông tin đến bộ phận chuyên trách khi cần thiết.
Giáo viên bộ môn – Người phát hiện những thay đổi trong học tập
Mặc dù thời gian tiếp xúc không nhiều như giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn lại là người dễ nhận thấy những thay đổi về:
- Kết quả học tập.
- Thái độ trong lớp.
- Khả năng tập trung.
- Hành vi giao tiếp.
- Mức độ tham gia các hoạt động học tập.
Không ít trường hợp học sinh có biểu hiện bất thường đầu tiên được phát hiện ngay trong các tiết học. Khi có kiến thức và kỹ năng tư vấn cơ bản, giáo viên bộ môn sẽ biết cách trao đổi phù hợp với học sinh, đồng thời phối hợp với giáo viên chủ nhiệm và nhà trường để có hướng hỗ trợ kịp thời.
Cán bộ quản lý trường học
Hiệu trưởng, phó hiệu trưởng và các cán bộ quản lý đóng vai trò xây dựng kế hoạch, tổ chức và chỉ đạo thực hiện công tác tư vấn học đường theo quy định của Thông tư 18/2025/TT-BGDĐT.
Việc tham gia các chương trình bồi dưỡng giúp đội ngũ quản lý:
- Hiểu đúng các quy định của pháp luật.
- Xây dựng quy trình tư vấn học đường phù hợp với đơn vị.
- Phân công nhiệm vụ rõ ràng.
- Tổ chức phối hợp giữa các bộ phận trong nhà trường.
- Đánh giá hiệu quả hoạt động tư vấn và hỗ trợ học sinh.
Đây cũng là nền tảng để xây dựng môi trường giáo dục an toàn, thân thiện và phát triển toàn diện cho người học.
Nhân viên y tế trường học
Nhân viên y tế trường học không chỉ chăm sóc sức khỏe thể chất mà còn thường xuyên tiếp nhận những trường hợp học sinh có biểu hiện:
- Mất ngủ.
- Đau đầu kéo dài.
- Mệt mỏi.
- Rối loạn ăn uống.
- Lo âu, căng thẳng.
- Có dấu hiệu ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần.
Nhiều biểu hiện tâm lý ban đầu thường được phản ánh thông qua các triệu chứng về sức khỏe. Do đó, nhân viên y tế trường học cần được trang bị kỹ năng nhận diện, giao tiếp, trấn an và phối hợp với giáo viên, phụ huynh hoặc chuyên gia khi cần thiết.
Việc hiểu rõ quy trình hỗ trợ cũng giúp hạn chế bỏ sót những trường hợp học sinh cần được can thiệp sớm.
Cán bộ Đoàn, Đội và công tác học sinh, sinh viên
Đây là lực lượng thường xuyên tổ chức các hoạt động ngoại khóa, giáo dục kỹ năng sống, tư vấn hướng nghiệp và các chương trình hỗ trợ học sinh.
Việc bồi dưỡng kỹ năng tư vấn tâm lý học đường sẽ giúp đội ngũ này:
- Tổ chức hoạt động phòng ngừa hiệu quả.
- Tăng cường giáo dục kỹ năng sống.
- Hỗ trợ học sinh gặp khó khăn trong học tập và cuộc sống.
- Phát hiện sớm các trường hợp cần được tư vấn chuyên sâu.
- Phối hợp tốt với giáo viên chủ nhiệm và phụ huynh.
Người làm công tác xã hội trong trường học
Theo tinh thần của Thông tư 18/2025/TT-BGDĐT, công tác xã hội trong trường học có mối quan hệ chặt chẽ với công tác tư vấn học đường.
Đội ngũ làm công tác xã hội có nhiệm vụ:
- Kết nối nguồn lực hỗ trợ.
- Tư vấn và tham vấn ban đầu.
- Hỗ trợ học sinh có hoàn cảnh đặc biệt.
- Phối hợp với gia đình và các tổ chức liên quan.
- Theo dõi quá trình hỗ trợ học sinh.
Đây là nhóm đối tượng rất cần được cập nhật kiến thức và kỹ năng chuyên môn để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của công tác hỗ trợ người học.
Bồi dưỡng kỹ năng không chỉ để hoàn thành nhiệm vụ mà còn để bảo vệ học sinh
Mỗi vị trí trong nhà trường có chức năng và nhiệm vụ khác nhau, nhưng đều hướng đến mục tiêu chung là đảm bảo sự phát triển toàn diện của người học.
Việc tham gia khóa bồi dưỡng tư vấn tâm lý học đường không đơn thuần là bổ sung kiến thức chuyên môn mà còn giúp cán bộ, giáo viên và nhân viên nhà trường:
- Chủ động nhận diện các nguy cơ về sức khỏe tâm thần của học sinh.
- Giao tiếp và lắng nghe đúng phương pháp.
- Hỗ trợ ban đầu một cách phù hợp.
- Phối hợp hiệu quả với gia đình và chuyên gia.
- Thực hiện tốt hơn các yêu cầu về công tác tư vấn học đường theo Thông tư 18/2025/TT-BGDĐT.
Trong bối cảnh sức khỏe tinh thần của học sinh ngày càng được quan tâm, đầu tư cho năng lực của đội ngũ làm giáo dục cũng chính là đầu tư cho chất lượng giáo dục và sự an toàn của người học.
Khóa bồi dưỡng tư vấn tâm lý học đường trang bị những kiến thức và kỹ năng gì?
Để thực hiện hiệu quả công tác tư vấn học đường theo tinh thần Thông tư 18/2025/TT-BGDĐT, đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý và nhân viên trường học không chỉ cần nắm vững quy định của pháp luật mà còn phải được trang bị hệ thống kiến thức và kỹ năng chuyên môn phù hợp với thực tiễn.
Một chương trình bồi dưỡng tư vấn tâm lý học đường bài bản thường được xây dựng theo hướng kết hợp giữa lý thuyết, thực hành và xử lý tình huống. Nội dung đào tạo không chỉ giúp học viên hiểu về tâm lý học sinh mà còn rèn luyện khả năng nhận diện, hỗ trợ và phối hợp trong quá trình tư vấn.
Dưới đây là những nhóm nội dung tiêu biểu mà học viên sẽ được tiếp cận.
1. Hiểu nhu cầu tư vấn của học sinh trong môi trường học đường
Đây là học phần nền tảng giúp học viên hiểu rõ:
- Đặc điểm tâm sinh lý của học sinh ở từng cấp học.
- Những vấn đề tâm lý thường gặp trong trường học.
- Các yếu tố ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần của học sinh.
- Vai trò của giáo viên và nhà trường trong hoạt động tư vấn.
Khi hiểu đúng nhu cầu của người học, giáo viên sẽ dễ dàng lựa chọn phương pháp tiếp cận phù hợp, hạn chế những cách xử lý mang tính cảm tính hoặc áp đặt.
2. Tư vấn học sinh gặp khó khăn về tâm lý
Đây là một trong những học phần quan trọng nhất của chương trình.
Học viên được hướng dẫn cách:
- Nhận diện các dấu hiệu bất thường về tâm lý.
- Phân biệt khó khăn tâm lý thông thường và các trường hợp cần chuyển tuyến.
- Tiếp cận học sinh trong trạng thái khủng hoảng.
- Thực hiện tư vấn ban đầu đúng quy trình.
- Phối hợp với phụ huynh và chuyên gia khi cần thiết.
Những kỹ năng này giúp giáo viên tự tin hơn khi đối diện với các tình huống phát sinh trong thực tế.
3. Rèn luyện các kỹ năng tư vấn cơ bản
Một người làm công tác tư vấn học đường không chỉ cần kiến thức mà còn cần kỹ năng giao tiếp và xử lý tình huống.
Trong học phần này, học viên được rèn luyện:
- Kỹ năng lắng nghe tích cực.
- Kỹ năng đặt câu hỏi.
- Kỹ năng quan sát hành vi.
- Kỹ năng xây dựng niềm tin với học sinh.
- Kỹ năng phản hồi và định hướng.
- Kỹ năng xử lý tình huống trong môi trường giáo dục.
Đây là những kỹ năng có thể áp dụng ngay trong quá trình giảng dạy và quản lý học sinh.
4. Hỗ trợ học sinh có hành vi lệch chuẩn
Trong thực tế, giáo viên có thể gặp nhiều trường hợp học sinh:
- Thường xuyên vi phạm nội quy.
- Có hành vi chống đối.
- Bạo lực học đường.
- Nghiện trò chơi điện tử.
- Có biểu hiện cô lập bản thân.
- Thiếu kiểm soát cảm xúc.
Thông qua học phần này, học viên sẽ hiểu nguyên nhân của các hành vi lệch chuẩn, từ đó lựa chọn phương pháp giáo dục, tư vấn và hỗ trợ phù hợp thay vì chỉ áp dụng các biện pháp xử lý kỷ luật.
5. Đánh giá khó khăn tâm lý của học sinh
Một trong những yêu cầu quan trọng của công tác tư vấn học đường là phát hiện sớm.
Chương trình giúp học viên biết cách:
- Quan sát các biểu hiện tâm lý.
- Thu thập thông tin từ nhiều nguồn.
- Đánh giá mức độ khó khăn.
- Xác định nguy cơ.
- Đề xuất hướng hỗ trợ phù hợp.
Nhờ đó, giáo viên và cán bộ trường học có thể chủ động hỗ trợ học sinh ngay từ giai đoạn đầu.
6. Tư vấn giới tính, sức khỏe sinh sản và hướng nghiệp
Ngoài các vấn đề về tâm lý, học sinh còn có nhu cầu được định hướng về:
- Giáo dục giới tính.
- Sức khỏe sinh sản vị thành niên.
- Kỹ năng ứng xử.
- Định hướng nghề nghiệp.
- Lựa chọn ngành học phù hợp.
Đây đều là những nội dung được nhiều trường học quan tâm trong bối cảnh hiện nay và cũng phù hợp với định hướng mở rộng của Thông tư 18/2025/TT-BGDĐT.
7. Thực hành kỹ năng tư vấn và đánh giá cuối khóa
Điểm nổi bật của chương trình là dành nhiều thời lượng cho hoạt động thực hành.
Học viên sẽ được:
- Thực hành xử lý tình huống.
- Thực hành kỹ năng tư vấn.
- Phân tích các tình huống thực tế.
- Trao đổi kinh nghiệm với giảng viên.
- Kiểm tra đánh giá năng lực sau khóa học.
Chương trình bồi dưỡng tư vấn tâm lý học đường gồm 11 chuyên đề, kết hợp giữa lý thuyết và thực hành với các nội dung từ tâm lý học sinh, kỹ năng tư vấn, đánh giá khó khăn tâm lý, tư vấn giới tính, hướng nghiệp đến thực hành xử lý tình huống và đánh giá cuối khóa. Cấu trúc này giúp học viên không chỉ nắm vững kiến thức mà còn phát triển năng lực vận dụng vào thực tế tại trường học.
Lợi ích của khóa bồi dưỡng tư vấn tâm lý học đường đối với giáo viên và nhà trường
Trong bối cảnh công tác tư vấn học đường ngày càng được chú trọng theo Thông tư 18/2025/TT-BGDĐT, việc tham gia khóa bồi dưỡng tư vấn tâm lý học đường không chỉ giúp giáo viên và cán bộ trường học bổ sung kiến thức chuyên môn mà còn nâng cao năng lực xử lý các tình huống thực tế phát sinh trong môi trường giáo dục.
Đối với mỗi cơ sở giáo dục, đầu tư vào năng lực của đội ngũ làm công tác tư vấn chính là đầu tư vào chất lượng giáo dục và sự phát triển toàn diện của học sinh.
Nâng cao khả năng phát hiện sớm học sinh gặp khó khăn về tâm lý
Không phải mọi học sinh gặp vấn đề tâm lý đều chủ động tìm đến giáo viên hoặc chia sẻ với gia đình. Trong nhiều trường hợp, các biểu hiện ban đầu rất khó nhận biết như:
- Kết quả học tập giảm sút.
- Thường xuyên nghỉ học.
- Thu mình, ít giao tiếp.
- Thay đổi cảm xúc bất thường.
- Thiếu tập trung trong học tập.
- Có hành vi chống đối hoặc mất kiểm soát cảm xúc.
Sau khi được bồi dưỡng, giáo viên và cán bộ trường học sẽ biết cách quan sát, nhận diện và đánh giá những dấu hiệu ban đầu để có biện pháp hỗ trợ phù hợp, góp phần hạn chế các tình huống đáng tiếc có thể xảy ra.
Nâng cao kỹ năng giao tiếp và tư vấn học sinh
Trong công tác giáo dục, nhiều vấn đề không thể giải quyết chỉ bằng những lời nhắc nhở hay hình thức kỷ luật.
Khóa học giúp học viên rèn luyện các kỹ năng như:
- Lắng nghe tích cực.
- Đặt câu hỏi đúng trọng tâm.
- Khuyến khích học sinh chia sẻ.
- Kiểm soát cảm xúc khi xử lý tình huống.
- Xây dựng niềm tin với học sinh.
- Giao tiếp phù hợp với từng độ tuổi.
Những kỹ năng này không chỉ phục vụ công tác tư vấn mà còn giúp giáo viên nâng cao hiệu quả quản lý lớp học và tạo môi trường học tập tích cực.
Hỗ trợ xử lý hiệu quả các tình huống phát sinh trong trường học
Thực tế cho thấy, giáo viên và cán bộ trường học thường gặp nhiều tình huống như:
- Học sinh bị bạo lực học đường.
- Mâu thuẫn giữa học sinh với nhau.
- Học sinh có hành vi lệch chuẩn.
- Áp lực học tập kéo dài.
- Khó khăn trong quan hệ với gia đình.
- Khủng hoảng tâm lý sau những biến cố cá nhân.
Nếu không có phương pháp tiếp cận phù hợp, việc xử lý có thể làm học sinh khép mình hoặc khiến tình huống trở nên phức tạp hơn.
Thông qua chương trình bồi dưỡng, học viên được tiếp cận nhiều tình huống thực tế và rèn luyện kỹ năng xử lý theo đúng quy trình, góp phần bảo đảm quyền lợi và sự an toàn của người học.
Tăng cường sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình và các lực lượng hỗ trợ
Một trong những nguyên tắc quan trọng của công tác tư vấn học đường là không để giáo viên hoặc một cá nhân phải giải quyết mọi vấn đề của học sinh.
Khóa học giúp học viên hiểu rõ:
- Khi nào nên trao đổi với phụ huynh.
- Khi nào cần phối hợp với nhân viên y tế trường học.
- Khi nào cần kết nối với chuyên gia tâm lý hoặc cơ sở y tế.
- Cách xây dựng kế hoạch hỗ trợ học sinh theo từng giai đoạn.
Sự phối hợp đúng thời điểm sẽ giúp nâng cao hiệu quả hỗ trợ, đồng thời giảm áp lực cho giáo viên và nhà trường.
Góp phần xây dựng môi trường giáo dục an toàn và thân thiện
Mục tiêu cuối cùng của công tác tư vấn học đường không chỉ là giải quyết các vấn đề phát sinh mà còn hướng đến phòng ngừa và xây dựng môi trường học tập tích cực.
Khi đội ngũ giáo viên và cán bộ trường học được trang bị đầy đủ kiến thức, nhà trường sẽ:
- Chủ động phát hiện và hỗ trợ học sinh.
- Hạn chế nguy cơ bạo lực học đường.
- Tăng cường sự gắn kết giữa giáo viên và học sinh.
- Xây dựng văn hóa ứng xử tích cực trong nhà trường.
- Nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện.
Đây cũng là mục tiêu mà Thông tư 18/2025/TT-BGDĐT hướng đến khi đặt công tác tư vấn học đường và công tác xã hội trở thành một trong những hoạt động quan trọng của cơ sở giáo dục.
Nâng cao giá trị nghề nghiệp và năng lực chuyên môn của giáo viên
Bên cạnh lợi ích đối với học sinh và nhà trường, việc tham gia khóa bồi dưỡng tư vấn tâm lý học đường còn giúp mỗi giáo viên và cán bộ trường học phát triển năng lực nghề nghiệp.
Thông qua quá trình học tập và thực hành, học viên có cơ hội:
- Cập nhật các quy định mới về công tác tư vấn học đường.
- Bổ sung kiến thức về tâm lý giáo dục và kỹ năng hỗ trợ học sinh.
- Tăng khả năng xử lý các tình huống phát sinh trong công việc.
- Tự tin hơn khi trao đổi với phụ huynh và phối hợp với các lực lượng liên quan.
- Hoàn thiện kỹ năng mềm, góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy và quản lý học sinh.
Trong bối cảnh giáo dục hiện đại, năng lực tư vấn và hỗ trợ tâm lý không còn là kỹ năng dành riêng cho chuyên gia mà đang trở thành một trong những năng lực quan trọng của đội ngũ làm công tác giáo dục.
Có thể thấy, khóa bồi dưỡng tư vấn tâm lý học đường không chỉ giúp người học tiếp cận kiến thức chuyên môn mà còn phát triển hệ thống kỹ năng cần thiết để thực hiện hiệu quả công tác hỗ trợ học sinh theo tinh thần của Thông tư 18/2025/TT-BGDĐT. Đây là nền tảng quan trọng giúp giáo viên, cán bộ quản lý và nhân viên trường học chủ động thích ứng với yêu cầu đổi mới giáo dục, đồng thời góp phần xây dựng môi trường học tập an toàn, nhân văn và lấy người học làm trung tâm.
Câu hỏi thường gặp về khóa bồi dưỡng tư vấn tâm lý học đường
1. Giáo viên có bắt buộc phải học tư vấn tâm lý học đường không?
Hiện nay, Thông tư 18/2025/TT-BGDĐT không quy định tất cả giáo viên bắt buộc phải có chứng chỉ hoặc khóa đào tạo về tư vấn tâm lý học đường. Tuy nhiên, Thông tư yêu cầu các cơ sở giáo dục tổ chức công tác tư vấn học đường và tạo điều kiện để đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên được bồi dưỡng, tập huấn nâng cao năng lực chuyên môn nhằm thực hiện hiệu quả nhiệm vụ được giao.
2. Những ai nên tham gia khóa bồi dưỡng tư vấn tâm lý học đường?
Khóa học phù hợp với nhiều nhóm đối tượng đang công tác trong lĩnh vực giáo dục, bao gồm:
- Giáo viên mầm non, tiểu học, THCS và THPT.
- Giảng viên các cơ sở giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học.
- Giáo viên chủ nhiệm.
- Cán bộ quản lý giáo dục.
- Nhân viên y tế trường học.
- Cán bộ Đoàn, Đội.
- Người làm công tác học sinh, sinh viên.
- Người làm công tác xã hội trong trường học.
- Những cá nhân quan tâm đến lĩnh vực tư vấn tâm lý học đường.
3. Khóa học trang bị những kiến thức và kỹ năng gì?
Chương trình bồi dưỡng được thiết kế theo hướng kết hợp giữa lý thuyết và thực hành, bao gồm nhiều chuyên đề như:
- Tâm lý học sinh và nhu cầu tư vấn.
- Tư vấn học sinh gặp khó khăn về tâm lý.
- Các kỹ năng tư vấn cơ bản.
- Đánh giá khó khăn tâm lý.
- Tư vấn học sinh có hành vi lệch chuẩn.
- Tư vấn giới tính và sức khỏe sinh sản.
- Tư vấn học tập và hướng nghiệp.
- Thực hành xử lý tình huống tư vấn.
- Kiểm tra, đánh giá năng lực cuối khóa.
Những nội dung này giúp học viên có thể vận dụng ngay vào thực tế công tác tại nhà trường.
4. Sau khóa học có thể áp dụng vào công việc như thế nào?
Sau khi hoàn thành chương trình bồi dưỡng, học viên có thể:
- Nhận diện sớm các dấu hiệu bất thường về tâm lý của học sinh.
- Thực hiện tư vấn ban đầu trong phạm vi chuyên môn.
- Giao tiếp và hỗ trợ học sinh hiệu quả hơn.
- Phối hợp với phụ huynh và các lực lượng liên quan.
- Kết nối với chuyên gia khi vượt quá khả năng hỗ trợ.
- Góp phần xây dựng môi trường giáo dục an toàn, thân thiện và tích cực.
5. Vì sao nên tham gia khóa bồi dưỡng trong giai đoạn hiện nay?
Sức khỏe tinh thần của học sinh đang là vấn đề được ngành giáo dục và toàn xã hội đặc biệt quan tâm. Bên cạnh đó, Thông tư 18/2025/TT-BGDĐT đã đặt ra những yêu cầu mới đối với việc tổ chức công tác tư vấn học đường tại các cơ sở giáo dục.
Việc chủ động tham gia khóa bồi dưỡng tư vấn tâm lý học đường sẽ giúp giáo viên và cán bộ trường học nâng cao năng lực chuyên môn, đáp ứng tốt hơn yêu cầu thực tiễn và góp phần hỗ trợ học sinh một cách hiệu quả.
6. Làm thế nào để lựa chọn khóa học phù hợp?
Khi lựa chọn chương trình bồi dưỡng tư vấn tâm lý học đường, người học nên ưu tiên các đơn vị có:
- Chương trình đào tạo bám sát quy định hiện hành.
- Nội dung cân bằng giữa lý thuyết và thực hành.
- Đội ngũ giảng viên có chuyên môn trong lĩnh vực tâm lý, giáo dục và công tác xã hội.
- Hình thức học tập linh hoạt, phù hợp với người đang đi làm.
- Chương trình đánh giá rõ ràng và có minh chứng về chất lượng đào tạo.
Việc lựa chọn đúng đơn vị đào tạo sẽ giúp học viên tiếp thu kiến thức bài bản và có khả năng vận dụng hiệu quả vào thực tế công việc.
Trong bối cảnh ngành giáo dục ngày càng chú trọng đến sự phát triển toàn diện của người học, tư vấn tâm lý học đường không còn là hoạt động mang tính hỗ trợ đơn lẻ mà đã trở thành một nhiệm vụ quan trọng trong mỗi cơ sở giáo dục. Việc ban hành Thông tư 18/2025/TT-BGDĐT tiếp tục khẳng định vai trò của công tác tư vấn học đường và công tác xã hội trong việc xây dựng môi trường giáo dục an toàn, nhân văn và lấy người học làm trung tâm.
Mặc dù pháp luật không quy định tất cả giáo viên phải có chứng chỉ tư vấn tâm lý học đường, nhưng việc chủ động bồi dưỡng kiến thức và kỹ năng là giải pháp thiết thực để nâng cao năng lực chuyên môn, hỗ trợ học sinh đúng cách và thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ được giao trong nhà trường.
Với chương trình đào tạo được xây dựng bài bản, kết hợp giữa lý thuyết và thực hành, khóa bồi dưỡng tư vấn tâm lý học đường sẽ giúp giáo viên, cán bộ quản lý, nhân viên y tế trường học và những người làm công tác giáo dục phát triển các kỹ năng cần thiết để nhận diện, tư vấn, hỗ trợ và đồng hành cùng học sinh trong nhiều tình huống thực tế.
Nếu bạn đang tìm kiếm một chương trình bồi dưỡng cập nhật theo các quy định mới của ngành giáo dục, có nội dung thực tiễn và phù hợp với yêu cầu công việc, hãy liên hệ với VNI Education để được tư vấn chi tiết về chương trình học, thời gian khai giảng và hình thức đào tạo phù hợp.
Điện thoại: 0823 86 5858
TRỤ SỞ CHÍNH: Số 89, Hồ Tùng Mậu, Phường Từ Liêm, Thành Phố Hà Nội
VĂN PHÒNG TUYỂN SINH:
- Thành phố Hà Nội: Số 144, Đường Trần Vỹ, Phường Phú Diễn
- Thành phố Hồ Chí Minh: TT17, Đường Tam Đảo, Phường Hoà Hưng
- Thành phố Hải Phòng: Số 8/56/90 Trung Lực, P. Hải An
- Tỉnh Bắc Ninh: Số 68, đường Lê Hồng Phong, Phường Bắc Giang
- Tỉnh Phú Thọ: Khu 3, Phường Việt Trì
